close
تبلیغات در اینترنت
گفت‌وگو اختصاصی بهاردلکش با دکتر کوروش روستایی باستان‌شناس و دکتر حسن رضوانی نیک باستان‌شناس و سرپرست گروه اکتشافات قلعه‌نوخرقان بررسی باستان شناسی و تاریخی قلعه‌نوخرقان  سیاه ریگی و دیگر محوطه‌های تاریخی شهرستان شاهرود 📝 گفت‌وگو اختصاصی بهاردلکش با دکتر کوروش روستایی باستان‌شناس پیشکسوت ایرانی و دکتر حسن رضوانی نیک باستان‌شناس و سرپرست گروه اکتشافات قلعه‌نوخرقان در سال ۷۸:+ جناب دکتر لطفاً توضیحاتی کلی در رابطه با وضعیت محوطه های باستانی شهرستان بفرمایید.#دکتر_روستایی: شهرستان تعداد زیادی محوطه های تاریخی دارد. بسیاری از آن‌ها تا الان کلنگ نخورده. در واقع فقط بررسی شده. به این علت…

تبليغات دوستان

قرارگاه شهداي قلعه نو خرقان
صفحه اينستاگرام قلعه نوخرقان
اقامت در قلعه نوخرقان
صفحه آپارات پايگاه بسيج قلعه نو خرقان
تلگرام ما
تلگرام ما

سر آغاز


دوستان عزیز برای ارتباط با ما

صفحه اینستاگرام اینجا

موضوعات

تصاویر
مجموعه تصاویر قلعه نو خرقان
تصاویر جنگل ابر
تصاویر محرم قلعه نوخرقان
تصاویر آرامگاه خرقانی
تصاویر منطقه
مقالات
ابوالحسن خرقانی
نقد و بررسی
قلعه نو خرقان
نقشه
نقشه قلعه نو خرقان
قلعه نو خرقان
معرفی
شهدای شهر
سفرنامه
آثار تاریخی
طرح ها
بروشور خرقانی
بروشور فرهنگی
مشاهیر شهر
شیخ ابوالحسن خرقانی
ابو عبدالله داستانی
احمد بن حسین بن خرقانی
شیخ نظام الدین محمد خرقانی بسطامی
محمد خرقانی
سراج الله خرقانی
قوام الدین قلعه نویی
آیت اللّه شیخ مرتضی محمدی خرقانی
آیت الله زین العابدین محمدی خرقانی شاهرودی
حاج شیخ اسماعیل منتظری
2 تن از 313 تن
نخبگان و نام آوران قلعه نوخرقان
مهندس محمدرضا قاسمی
مهندس سید محمد کریمی
ندا قاسمی
دکتر عطاالله منتظری
دکتر محمدتقی صادقی
رضا مهاجری

لينک ها

سایت رسمی پایگاه محمد رسول الله قلعه نو خرقان
دکتر کاظم جلالی
رحمت الله نوروزی
بسطام نیوز
وبسایت روستای الیکائی
مرکز نیکوکاری امام حسن مجتبی (ع)
شاهوار، قاره کوچک
**قلعه نوخرقان**
موسسه خیریه نور مبین
هیئت عاشقان ثارالله قلعه نو خرقان
محرم قلعه نوخرقان
قرارگاه شهدا قلعه نو خرقان
پایگاه مقاومت محمد رسول الله (ص)
ستاره خرقان
خرقان سرای عرفان
شیخ ابوالحسن خرقانی
پیر خرقان
مجن سیتی
شعرهای عمار نادمی(عماد)
شب زنده ها
mohammadrezashajarian
موسیقی اصیل ایرانی
گرمسار نیوز
ارسال لينک

آمار سايت

آمار بازديد
افراد آنلاين : 2
بازديد امروز : 289
بارديد ديروز : 2,243
گوگل امروز : 2
گوگل ديروز : 16
بازديد کلي : 1,709,383

آرشيو

شهريور 1397
فروردين 1397
ارديبهشت 1396
مهر 1395
فروردين 1395
اسفند 1394
بهمن 1394
دی 1394
آذر 1394
آبان 1394
مهر 1394
شهريور 1394
مرداد 1394
تير 1394
خرداد 1394
ارديبهشت 1394
فروردين 1394
اسفند 1393
بهمن 1393
دی 1393
آذر 1393
آبان 1393
مهر 1393
شهريور 1393
مرداد 1393
تير 1393
خرداد 1393
ارديبهشت 1393
فروردين 1393
اسفند 1392
بهمن 1392
دی 1392
آذر 1392
آبان 1392
مهر 1392
شهريور 1392
مرداد 1392
تير 1392
خرداد 1392
ارديبهشت 1392
فروردين 1392
فروردين 1391
اسفند 1391

بخوانيد

حبله رود منتشر کرد: خرقان فلات توحید
سی و سومین یادواره شهدای قلعه نو خرقان
فیلم های محرم قلعه نو خرقان
پیشرفت منطقه بسطام یا شهر بسطام؟
تصویری که جایزه دوم سوگواره عاشورایی را برای عکاس به ارمغان آورد./ محرم قلعه نو خرقان
قلعه نو خرقان - سرای مهر
دکتر اسماعیل کهرم ، نامی آشنا در دفاع از محیط زیست: وزیر بهداشت نخود هر آش است.
گفت‌وگو اختصاصی بهاردلکش با دکتر کوروش روستایی باستان‌شناس و دکتر حسن رضوانی نیک باستان‌شناس و سرپرست گروه اکتشافات قلعه‌نوخرقان
اطلاعیه مهم ( لطفا بخوانید )
حیران ، حیرانِ پیر خرقان / مختصری از زندگی ابوالقاسم سالاری

گفت‌وگو اختصاصی بهاردلکش با دکتر کوروش روستایی باستان‌شناس و دکتر حسن رضوانی نیک باستان‌شناس و سرپرست گروه اکتشافات قلعه‌نوخرقان

بررسی باستان شناسی و تاریخی قلعه‌نوخرقان


 سیاه ریگی و دیگر محوطه‌های تاریخی شهرستان شاهرود


📝 گفت‌وگو اختصاصی بهاردلکش با دکتر کوروش روستایی باستان‌شناس پیشکسوت ایرانی و دکتر حسن رضوانی نیک باستان‌شناس و سرپرست گروه اکتشافات قلعه‌نوخرقان در سال ۷۸:



+ جناب دکتر لطفاً توضیحاتی کلی در رابطه با وضعیت محوطه های باستانی شهرستان بفرمایید.
#دکتر_روستایی: شهرستان تعداد زیادی محوطه های تاریخی دارد. بسیاری از آن‌ها تا الان کلنگ نخورده. در واقع فقط بررسی شده. به این علت که نیاز نیست همه سایت ها حفاری شود. به هر حال این همه سایت هست که نسلهای بعدی هم می‌آیند و بررسی می کنند.



+  در مورد تپه سیاه ریگی[قلعه‌نوخرقان] و باقی تپه‌های پر اهمیت‌تر چطور؟ کدام محوطه‌ها قدیمی‌ترین‌های این مناطق هستند؟
#دکتر_روستایی: سیاه ریگی هم دوره مزج هست . این دو تا هم دوره چخماق هستند . چخماق هم هم‌دوره تپه رویان و هم دوره ده خیر . یعنی شما هفت تا محوطه در اینجا [شهرستان] دارید. این هفت تا همه نوسنگی هستند . یعنی قدیمی‌ترین محوطه های شما اینها هستند . مزج هست ، سیاه ریگی[قلعه نو خرقان] هست ، ده خیر هست ، قسمت شرقی چخماق[بسطام] هست ، خیرآباد هست ، کلاته خان هست در سمت جاده دامغان و همین محوطه عمادالدین 2[رویان] . این هفت تا همه هم زمان مسکونی بوده اند. در ۸ هزار سال پیش حدوداً. یعنی وقتی سیاه ریگی آباد بوده مزج هم آباد بوده. غیر از این ۵۵ تا محوطه در سمت دیگر البرز در دشت گرگان داریم. آنجا خیلی خیلی بیشتر دارد . آب و هوای خوب و حاصل خیزی تاثیر زیادی داشته.

دکتر #رضوانی_نیک: تپه سیاه ریگی  قلعه‌نوخرقان، مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است . درهنگام عملیات گمانه زنی در اطراف آرامگاه شیخ ابوالحسن خـرقانی، روزهای جمعه که کار هیأت تعطیل بود، برای بررسی و شناخت آثار اطراف خرقان می رفتیم.

+ سال ۷۸؟
دکتر #رضوانی_نیک: بله.  در یکی از این روزهای تعطیل به دیدن محوطه‌ای رفتیم که یکی از مناطق با ارزش پیش از تاریخ منطقه محسوب می شود. درنظر اول بخاطر ارتفاع کم به نظر نمی رسد یک تپه باستانی است. به خاطر وجود ریگ های ریز و درشت سیاهی که سطح آن را فرا گرفته به " سیاه ریگی" معروف است. "تپه سیاه ریگی" در بین باغات و زمین‌های کشاورزی اهالی قلعه‌نوخرقان قرارگرفته است. وسعت و ارتفاع این تپه درحدود ۲ هکتار وسعت دارد که به صورت شمالی - جنوبی است، ارتفاع چندانی ندارد. دارای پستی و بلندی‌هایی است که بلندی های آن حداکثر به یک متر می رسد.



+ در بررسی  سیاه‌ریگی به چه آثار و دوره‌هایی رسیدید؟
دکتر #رضوانی_نیک: در سیاه ریگی ۲ نوع سفال مشخص است،سفال قابل مقایسه با قدیمی‌ترین دوره ی سنگ چخماق بسطام (تپه شرقی آن) و ده خیر (جیتونی) و نوع دوم قابل مقایسه با دوره‌ی چشمه علی شهر ری .سفالینه‌های نوع دوم ، سفالینه های دست ساز با خمیر مایه ی شن وماسه بسیار ظریف تر وتنوع آنها نسبت به نوع اول بیشتر است. نقوش عموما حیوانی بز و پرندگان و هندسی به صورت خطوط موازی، زیگزاگها، شطرنجی وخطوط مواج است. شیوه‌های سفالگری و تکنیک‌های مربوط به آن و مرغوبیت آن در دوره‌ی دوم نسبت به دوره ی اول پیشرفته‌تر است، سنت های سفالگری دوره ی اخیر تا زمان متروک شدن محوطه باقی مانده است.

 

 

کهنه قلعه و  تپه قبر کولی قلعه‌‏نوخرقان

 

+ جناب دکتر ، توضیحی هم در مورد محوطه‏‌های اطراف آرامگاه خرقانی و دخمه‌های آن بفرمایید. این دخمه ها محل سکونت چه دوره‏‌ای بوده؟

دکتر #رضوانی_نیک: این دخمه‏‌ها محل سکونت نبوده . این‏ها به احتمال زیاد محل نیایش بوده . این دخمه‏‌ها طاق‏هایی در ورودی داشته که فروریخته‌‏اند. این طاق‏‌هایی که بعضی از آن‏ها مانده جلوتر بوده و به مرور زمان ریخته شده و تخریب شده. سال ۷۸ که من برای بررسی به خرقان آمدم تمام این اشکفت‏‌ها(دخمه‌‏ها) را همه را تخلیه کردم. زباله ریخته بودند . پر بود از سرنگ و آشغال و ... . مبلغ قابل توجهی دادم به کارگرها تا این اِشکفت‏‌ها را تمیز کنند. خودم هم لباس کار می‏‌پوشیدم و با چه مشقتی تمیز کردیم این اِشکفت‌‏ها را. نمیدانم هنوز هم تمیز هست یا نه؟

+ بله . هنوز هم تمیز هست.

دکتر #رضوانی_نیک: هر چه که اینجا را تمیز نگه دارید به نفع شماست . بالاخره روزی می‏رسد که یک پژوهشگر به سراغ این محوطه و اِشکفت‏ها بیاید. من که نرسیدم ولی کلا من می‌گویم این محوطه فرق دارد. از این نظر که اینها عادی نیست . اینها زیر قلعه هست.  اینها جنس خاکش هم کنگلومرا هست . بافت شن و ماسه فشرده‌‏ست که راحت با کلنگ کنده می‌‏شود ولی فرو نمی‏ریزد. سنگ نیست کنگلومراست.



+ پس بنظر شما این دخمه‏‌ها و اشکفت‏‌ها نیایشگاه بوده؟

دکتر #رضوانی_نیک: بله. قطعا محل سکونت نبوده . سکونت در اطرافش بوده . این دخمه‏‌ها به احتمال زیاد عبادتگاه پیش از اسلام بوده.

+ این اشکفت‌‏ها برای چه دوره‌‏ای هست؟

دکتر #رضوانی_نیک: من در قسمتی از این عرصه گمانه‌‏ای زدم به عمق ۲ متر . به سفال ساسانی رسیدم سفالی که مربوط به قلعه بود البته. اسلامی نبود سفال‏ها.



+ تپه کولی چطور؟ تپه‏‌ای که روبروی درب پارکینگ آرامگاه است.

دکتر #رضوانی_نیک: آن‏ها هم طاق داشته . آن‏ها هم اشکفت بوده. اینها سکونتی نبوده. ما در مورد زمانی صحبت می‏‌کنیم که مردم خانه درست میکرده‌‏اند . دلیل نمی‏‌شده در دل تپه خانه بسازند. این‏ها بنظر میرسد جایی بوده که مراسمی ، آیینی چیزی برگزار کنند. این خیلی مهم است. انتهای این اشکفت‏‌ها سکویی هست شبیه به محراب . این‏ها نشانه است . این سکو مانندها انگار محل آیین بوده.



+ در مورد قلعه‏‌ای که روی اشکفت‏‌ها هست چه؟

دکتر #رضوانی_نیک: این قلعه‌‏ای که درست کرده‏‌اند دیواره‌اش از خشت و گلچینی نیست . این از رسوبات همان تپه‏‌هاست. از همان بافتی که اشکفت را کنده‌‏اند با همان رسوبات دیوار ساخته‌اند.



+ اگر تپه کولی هم از همان دوره کهنه قلعه است و همان کاربرد نیایشگاه پیشینیان را داشته چرا نامش تپه قبر کولی گفته می‏‌شود؟

دکتر #رضوانی_نیک: بیشتر کولی‏‌هایی که قدیم از گرگان می‌‏آمدند اینجا زندگی می‏‌کردند. این دوره‏‌گردها که الان هم می‌‏آیند در اطراف شاهرود و شهرهای دیگر ، چاقو درست می‏‌کنند و .... . اینها سال‏ها پیش که به خرقان می‏‌آمدند در حاشیه شهر که اینجا بوده زندگی می‏کردند. این اشکفت‌‏ها مال آن‏ها نیست. اینها فقط چون سرپناهی نداشته‌‏اند داخل این اشکفت‏‌ها زندگی می‌کردند. وگرنه اشکفت‌‏ها برای پیش از اسلام است. اشکفت‌‏ها خیلی قدیمی‌تر از دوره کولی‏‌ها و دوره زندگی شیخ ابوالحسن بوده . ضمنا ما در پشت این تپه قبر کولی قبرستان پیدا کردیم . اینقدر استخوان پیدا کردیم که حد نداشت. انگار در یک دوره‌‏ای وبا یا طاعون آمده باشد و ... .

 

 

 

کهنه قلعه،  تپه قبرکولی و  محوطه نویافته قلعه‌‏نوخرقان

 

+ جناب دکتر ، طبق توضیحاتی که شما دادید، تپه کولی و کهنه قلعه از یک  ماهیت هستند. ایا اینها پیوسته و مجتمع هم بوده‌اند؟

دکتر #رضوانی_نیک: بله. اینها یک مجموعه یکنواخت و پیوسته بوده‌اند. اما خب بعد از اسلام آرامگاه خرقانی روی این مکان ساخته شده و بعدا هم با خیابانی که کشیده شده ، عملا مجزا شده‌اند.


+ حسن تصادف عجیبی هست در این اتفاق که این محدوده تاریخی پیش از اسلام نیایشگاه بوده ، بعدا هم با وجود آرامگاه خرقانی و قبر یکی از امامزادگان ، هویت معنوی خودش رو حفظ کرده است.
مردمی که از این نیایشگاه استفاده میکردند کجا ساکن بودند؟ آیا مشخص شده؟

دکتر #رضوانی_نیک:  بله. ما حدود ۲۴ گمانه در سال ۷۸ زدیم که محدوده بسیار وسیعی را شامل می‌شد. شما در تمام اطراف این دو تپه محل سکونت دارید. در سمت جنوب غربی گورستان باستانی این مردم بوده. در غرب محدوده ما آثار ذوب فلزات و کوره پیدا کردیم.

+ نوعی ناحیه صنعتی؟

دکتر #رضوانی_نیک: دقیقا! انگار که این ناحیه جزو مراکز صنعتی و تولیدی منطقه بوده. در سمت شمال و شمال‌شرق هم محل سکونت پیدا کردیم. باز هم تاکید میکنم، اینجا خاص هست. خاص.



+ گفتید سفال دوره ساسانی. آثاری از حمله اعراب پیدا نکردید؟

دکتر #رضوانی_نیک: خیر. کاوش‌ها محدود بود. ضمنا فقط ساسانیان نیست. آثار دوره پارت هم پیدا کردیم. پارت و ساسانیان هر دو. خشت‌های ۵۰ در ۵۰ دوره ساسانی.



+ توضیحی در مورد محوطه نویافته می‌دهید؟

دکتر #رضوانی_نیک:
محوطه نویافته را باید کاوش کنیم. در اینکه مربوط به دوره اسلامی هست شکی نیست اما دوره اش را باید مشخص کنیم. حدس من این است که مربوط به دوره زندگی شیخ ابوالحسن هست. یعنی روستای خرقانِ عصر خرقانی در آنجا بوده.



+ به عنوان سوال اخر و البته بی ربط به مباحث قبل. قلعه شهرآباد کاربردش چه بوده؟

دکتر #رضوانی_نیک: همان قلعه که سر نبش بود؟

+بله.

دکتر #رضوانی_نیک: زیاد قدیمی نیست. احتمال زیاد برای دوران قاجار هست و یا قبل از آن. کاربردش هم نظامی بوده. محل اتراق نظامیان بوده. یک جور پادگان کوچک و دژ دفاعی. دفاع در برابر حمله ترکمن‌ها. چون در یک دوره‌ای ترکمن‌ها زیاد به این نواحی حمله می‌کردند.


موضوع : قلعه نو خرقان , آثار تاریخی ,
تاريخ : پنجشنبه 08 شهريور 1397 | نويسنده : محمد صفري | نظر دهيد ()
تلگرام ما

ارسال نظر براي اين مطلب


نام
ایمیل (منتشر نمی‌شود) (لازم)
وبسایت
:) :( ;) :D ;)) :X :? :P :* =(( :O @};- :B /:) :S
نظر خصوصی
مشخصات شما ذخیره شود ؟ [حذف مشخصات] [شکلک ها]
کد امنیتیرفرش کد امنیتی

مطالب مرتبط

آخرين مطالب ارسالي

طاووس العارفین ، خرقانی
کتابخانه مجموعه تاریخی - فرهنگی خرقانی ، نخستین کتابخانه تخصصی عرفان اسلامی در کشور
گفت‌وگو اختصاصی بهاردلکش با دکتر کوروش روستایی باستان‌شناس و دکتر حسن رضوانی نیک باستان‌شناس و سرپرست گروه اکتشافات قلعه‌نوخرقان
تشریح #وقفنامه ۱۵۶ ساله حسینیه حاج قاسم قلعه نوخرقان 🖋 بقلم محمد صفری #بخش_پنجم
تشریح #وقفنامه ۱۵۶ ساله حسینیه حاج قاسم قلعه نوخرقان 🖋 بقلم محمد صفری #بخش_چهارم
تشریح #وقفنامه ۱۵۶ ساله حسینیه حاج قاسم قلعه نوخرقان 🖋 بقلم محمد صفری #بخش_سوم
تشریح #وقفنامه ۱۵۶ ساله حسینیه حاج قاسم قلعه نوخرقان 🖋 بقلم محمد صفری #بخش_دوم
تشریح #وقفنامه ۱۵۶ ساله حسینیه حاج قاسم قلعه نوخرقان 🖋 بقلم محمد صفری #بخش_اول
کانال تلگرام بهار دلکش قلعه نو خرقان
دکتر عطاءالله منتظری، بزرگمردی از دیار قلعه نو خرقان
آرامگاه ابوالحسن خرقانی سومین مکان پربازدید استان در تعطیلات نوروز
افتتاح کانال تلگرام قلعه نوخرقان
گزارشی از زادگاه، زندگی و افکار ابوالحسن خَرَقانی
آرامگاه خرقانی آماده میزبانی از مسافران نوروزی
سی و چهارمین یادواره عروج ملکوتی 89 شهید و سه شهید گمنام قلعه نوخرقان
مهندس مهدی حق پرست مدیر عامل نمونه شرکت تعاونی تولید روستایی قلعه نو خرقان
پروژه های افتتاح شده در دهه فجر قلعه نو خرقان / جای خالی طرح های اشتغالزایی
"سخنی با مردم نجیب شاهوار سر افراز " به جای " درخواست ایجاد استان شاهوار"
عملیات تعمیرات شبکه توزیع برق قلعه نوخرقان
هفت تپه ، نماد غیرت پیر غلامان حسینی / دی ماه ، ماه خونین شهدای قلعه نوخرقان